Unlimited AE and Premiere Pro templates, videos & more! Unlimited asset downloads! From $16.50/m
Advertisement
  1. Photo & Video
  2. Photo Critique
Photography

Як чытаць фатаграфію 

by
Difficulty:BeginnerLength:LongLanguages:
This post is part of a series called How to Teach Photography.
The Tuts+ Photo & Video Recommended Reading List
How to Assess and Edit Your Photographs
This post is part of a series called Look at This! Great Photographs Revisited.
Look at This! Boys Diving

Belarusian (беларуская мова) translation by Olya Misuraghina (you can also view the original English article)

Мы шмат разважаем пра тое, як здымаць, але не настолькі старанна думаем пра тое, як разглядаць гатовую фатаграфію.  За выключэннем тых, хто вывучае фатаграфію як мастацтва, мы звычайна ўспрымаем здымкі як тэхнічна дакладнае прайграванне таго, што ўбачыў фатограф.  Перафразуючы Гертруду Стайн, прадмет - гэта прадмет - гэта прадмет.  І, шчыра кажучы, некаторыя фатаграфіі - сапраўды нішто большае, толькі прадметы, якія нагадваюць нам пра тое, што мы бачылі ці перажылі.  У гэтую катэгорыю часта трапляюць хуткія фатаграфіі ежы ў рэстаране, сэлфi і здымкі з мерапрыемстваў. 

Ружа - гэта ружа, ружа - гэта ружа.  - Гертруда Стайн, "Свяшчэнная Эмілі" 

Тым не менш, у некаторых фотаздымках можна ўбачыць штосьцi яшчэ - багаты вопыт, параўнальны з любым напісаным раманам, - калі мы нададзім час таму, каб разглядзець і зразумець візуальную мову фатаграфіі.  На гэтых фотаздымках фатограф умяшаўся паміж суб'ектам і назіральнікам, складаючы элементы на фатаграфіі так, каб паказаць гісторыю, захапіць увагу гледача і выклікаць у ім пачуцці.  Гэтыя фатаграфіі кажуць нам пра нешта.  Яны не толькі прыцягваюць, але і патрабуюць удзелу гледача.  Гэтыя фатаграфіі паведамляюць нам нешта, але толькі калі мы разумеем іх візуальную мову. 

Мы таксама чытаем фатаграфіі, каб не зразумець іх няправільна.  Больш, чым якая-небудзь іншая форма мастацтва, фатаграфія ўяўляе сабой нешта сучаснае.  Мы не столькі глядзім на фотаздымак, колькі праз яго, выкарыстоўваючы здымак як візуальны партал, каб разумова прайграць тое, што мы чакаем убачыць.  Але нават самая дакладная фатаграфія - гэта толькі версія рэальнасці, якую фатограф хацеў прадставіць сваёй аўдыторыі.  Чытаючы фатаграфію, мы разгадваем яе код, вывучаем інтэрпрэтацыю фатографа, замест таго каб проста прымаць яе як ёсць. 

Як прачытаць фатаграфію

Няма нічога пэўнага датычна таго, як чытаць фатаграфіі.  На самай справе, ваш падыход да чытання фатаграфіі можа мяняцца ў залежнасці ад мэты або выкарыстання фатаграфіі.  Напрыклад, калі разглядаць фатаграфію з пункту гледжання гістарычнай інфармацыі, вы будзеце старанна вывучаць культурныя ўмовы, у якіх жыў фатограф, і пераважныя сацыяльныя ўстаноўкі таго часу.  Наадварот, калі вы разглядаеце фатаграфію з сацыяльнага пункту гледжання, вы выдаткуеце больш часу на вывучэнне метадаў, якія выкарыстаў фатограф, каб прадставіць свой прадмет. 

Гледачы могуць не пагадзіцца з якасцю або дарэчнасцю фатаграфіі, і яны могуць і, як правіла, ствараюць некалькі інтэрпрэтацый аднаго і таго ж малюнка.  Гэтак жа часта бывае, што мы чытаем фатаграфію пэўным чынам, а пазней, пераглядаючы яе, ўспрымаем і інтэрпрэтуем зусім па-іншаму.  Тым не менш, фатаграфію не атрымаецца інтэрпрэтаваць бясконца.  Мяжа не ў тым, які сэнс укладваў у здымак фатограф, а ў тым, што візуальна ўяўляе сабой сама фатаграфія.  Калі, інтэрпрэтуючы фатаграфію, мы разбіваем яе на асобныя, не ўзгодненыя паміж сабой або канфліктуючыя часткі, гэта няправільна. 

Такім чынам, як трэба чытаць фатаграфіі?  Хоць дакладных і кароткіх правіл не існуе, ёсць некаторыя рэкамендацыі.  Яны заснаваныя на нашым успрыманні трохмернай прасторы ў двухмерным выглядзе і на тым, як, у адпаведнасці з нашай культурай, мы інтэрпрэтуем візуальныя элементы, знакі і сімвалы.  Тэры Барэт, амерыканскі мастацтвазнаўца, які спецыялізуецца на чытанні фотаздымкаў, прапануе нам гэтыя рэкамендацыі ў выглядзе формулы: 

Тэма + Форма + Сродак + Кантэкст = Змест 

Я выкарыстала гэтую формулу, каб сфармуляваць свае ўказанні па чытаннi фатаграфій. 

Тэма фатаграфіі: што на ёй намалявана? 

Пачніце чытанне фотаздымку з таго, што на ёй намалявана.  Якія людзі, месцы або рэчы?  (Не забудзьцеся зірнуць на фатаграфію па краях.) Пералічыце элементы, складзiце іх (у думках або на паперы) у лагічныя катэгорыі. 

Улічыце тое, цi ёсць на фатаграфіі якія-небудзь дзеянні.  Калі так, то як людзі або дзеянні выкарыстоўваюць аб'екты на фатаграфіі?  Ці ёсць сувязь паміж людзьмі на фатаграфіі?  Ці дакранаюцца яны адзін аднаго, ці глядзяць адзін на аднаго?  Ці ёсць існуючы парадак у прадметах? 

На фатаграфіі ўнізе - хлопчык, мяч, напаўадкрыты ўваход, камера і некалькі знакаў.  Ёсць таксама вокны, канал, парэнчы, прыступкі, шмат сонца і трохі цені.  Хлопчык і мяч звязаныя гульнёй. Ёсць таксама сувязь паміж знакамі (Carabinieri - паліцыя), уваходам і камерай бяспекі. Канал, вокны, прыступкі і вуліца таксама ўзаемазвязаныя. Няма ніякай сувязі паміж гэтым хлопчыкам, яго мячом і паліцыяй, але важна тое, што мы гэта папярэджваем. Ёсць таксама сувязь паміж знакамі (Carabinieri - паліцыя), уваходам і камерай бяспекі.  Канал, вокны, прыступкі і вуліца таксама ўзаемазвязаныя.  Няма ніякай сувязі паміж гэтым хлопчыкам, яго мячом і паліцыяй, але важна тое, што мы гэта папярэджваем.

Boy playing with a soccer ball in front of a police station
Дон Астэрхоф 

Гледзячы на ​​прадметы на фатаграфіі, абавязкова падумайце пра тое, што на ёй адсутнічае.  Ці можна выказаць здагадку, што адсутнічаючыя прадметы існуюць за рамкамі фатаграфіі і былі там пакінутыя наўмысна або па неабходнасці?  Гэта значыць, можа, фатограф спецыяльна зрабіў фатаграфію так, каб не ўключыць у яе гэты прадмет, ці гэта было проста немагчыма?  Напрыклад, на фатаграфіі вышэй з-за ценю на зямлі мы маем на ўвазе, што ззаду ёсць высокае дрэва, але яго немагчыма было б уключыць у гэты фотаздымак.  Таксама адсутнічае таварыш па гульні.  Хлопчык гуляе з мячом сам або фатограф наўмысна выключыў таварыша па гульні? 

Форма: кампазіцыя фатаграфіі 

Прырода фатаграфіі прымушае нас абмяжоўваць яе па перыметры, прымаючы рашэнне па таму, што ўключыць у здымак і што выключыць з яго.  У гэтых рамках мы выкарыстоўваем розныя метады, каб правесці гледача ўздоўж аб'ектаў на фатаграфіі і падкрэсліць перавагі некаторых над іншымі.  Падобныя кампазіцыйныя тэхнікі падрабязна распавядаюць пра прадметы на фатаграфіі і пра тое, што спрабуе сказаць фатограф. 

Паглядзіце, што фатограф хацеў вылучыць на фатаграфіі і з дапамогай чаго.  Як фатограф праводзіць вас уздоўж і праз змесціва здымка?  Паглядзіце, як размешчаны прадмет на фатаграфіі і да чаго вядуць лініі, глыбіня рэзкасці і фокус.  Ці ўсталяваў фатограф фокусную адлегласць так, каб падкрэсліць адзін аб'ект або зрабіць непрыкметным іншы?  На чым сканцэнтраваная фатаграфія ў выніку гэтых метадаў?  Што кажуць нам метады фатографа, якія ён выкарыстоўваў, каб вылучыць прадмет на фатаграфіі, пра сам гэты прадмет? 

Часам фатограф можа адмыслова расставіць прадметы ў пэўным парадку, да таго як зрабіць здымак.  Гэта тычыцца нацюрмортаў, здымкаў прадукту або партрэтаў.  У іншых выпадках фатограф проста аказваецца ў пэўнай сітуацыі і павінны выбраць пункт гледжання, які арганізуе аб'екты на фатаграфіі пэўным чынам.  Каб убачыць структуру фатаграфіі, паспрабуйце перавярнуць яе ўверх нагамі або ўявіце яе як плоскую частку звычайнай паперы з фігурамі і прадметамі, не маючы на ​​ўвазе трохмерную прастору.  Якія формы вы бачыце? Ці ёсць лініі або паўтарэннi на фатаграфіі?  Што гэтыя формы і тое, як яны размешчаныя, кажуць вам пра фатаграфію?

На наступнай фатаграфіі фатограф выкарыстоўвае лініі і формы, каб погляд гледача абмінуў чалавека на першым плане і перайшоў да наступнага чалавека - прадмета здымка. Шэраг крэслаў на пярэднім плане, абза святла з аддаленых вокнаў і дошкі падлогі - усё паказвае на бабулю, якая сядзіць справа ад цэнтра фатаграфіі - гэта кампазіцыйна моцная кропка ў кадры. Фатограф таксама выкарыстоўвае арку, каб стварыць рамку вакол бабулі і бацькоў у аддаленні.  Калі глядач праходзіць міма бабулі да бацькоў і вокнаў у фонавым рэжыме, лінія, створаная мэбляй уздоўж левай сцяны, перанакіроўвае погляд гледача назад на бабулю.  Кампазіцыя фатографа кажа вам, што бабуля - матрыярх, сіла трох пакаленняў сям'і на гэтай фатаграфіі. 

Grandmother parents and son sitting in different areas of a cottage
Canadian National Railways, Library and Archives Canada, e010860630. 
Photograph of family in a cottage with overlay showing shapes

Святло і цені таксама з'яўляюцца аб'ектамі на фатаграфіі, таму не забудзьцеся іх разгледзець пры чытанні здымка.  Звярніце ўвагу, дзе размешчаныя святло і цені.  Якія ў іх формы?  Дзе святло і цені ў адносінах да межаў фатаграфіі?  Што было змешчана ў свет і што змешчана ў цень.  Што кажа тое, як фатограф выкарыстаў святло і цень, пра саму фатаграфію і яе гісторыю?  Напрыклад, на прыведзенай вышэй фатаграфіі святло пранікае з вокнаў у фонавым рэжыме, вымываючы бацькоў у блікі, але выдатна асвятляючы бабулю. Хлопчык, які займае самую вялікую фізічную прастору на фатаграфіі, знаходзіцца ў цені.  З акна ззаду яго святло, але гэта слабае святло, якое не асвятляе твар хлопчыка ці кнігу, якую ён чытае.  Што кажа тое, як фатограф выкарыстаў святло і цень, пра хлопчыка і яго месца ў сям'і? 

Сродак: якія матэрыялы і працэсы былі выкарыстаныя? 

Да сродкаў адносяцца матэрыялы і працэсы, выкарыстаныя, каб стварыць твор мастацтва.  Кажучы пра фатаграфію, гэта можа быць абсталяванне (камера і аб'ектыў), носьбіт запісу (лічбавы або плёнка, у другім выпадку - яе памер і выгляд), працэс апрацоўкі або карэкцыі, а таксама канчатковы варыянт (друкаваны або лічбавы, у першым выпадку - памер і тып паперы і апраўленне).

Гістарычныя фатаграфіі будуць чорна-белымі з неабходнасці, але сучасныя фатаграфіі могуць быць і каляровымі, і чорна-белымі.  Падумайце пра выбар фатографа і пра тое, што гэта значыць для гісторыі фатаграфіі.  Калі фатаграфія здымаецца на плёнцы, нават выбар матэрыялу для плёнкі можа істотна паўплываць на малюнак аб'екта.  Якая гэта плёнка: з высокай кантраснасцю і крупчастая або павольная, гладкая і з бясконцымі адценнямі?  Калі фатаграфія ў колеры, ці былі колеры палепшаныя або змененыя, або калі фатаграфія чорна-белая, ці была яна таніраваная?  Ці была фатаграфія зробленая з дапамогай смартфона або камеры буйнога фармату?  Цi мае гэта значэнне?  Ці выкарыстаў фатограф канкрэтны аб'ектыў - напрыклад, "рыбіна вока», каб падкрэсліць штосьцi ў рамцы? 

Разглядаючы сродак, таксама ўлічвайце выбар фатографа ў кантэксце стандартаў і практыкі фатаграфіі ў той час.  Сучасная фатаграфія, прадстаўленая ў чорна-белым колеры, раскажа нам нешта пра намер фатографа, але тая ж фатаграфія, зробленая семдзесят або восемдзесят гадоў таму, абавязкова будзе ў чорна-белым колеры.  Сапраўды гэтак жа, сучасны фатограф, які выкарыстоўвае, напрыклад, гістарычныя фотапласцінцы - напрыклад, каладзiенныя пласціны - дадае фатаграфіі пласты сэнсу. 

На наступнай фатаграфіі нельга вызначыць, ці быў фотаздымак першапачаткова каляровы або чорна-белы, але можна сказаць, што чорна-белая фатаграфія была танізаваная, каб стварыць або ўзмацніць халодны, капрызны выгляд. Адсутнасць сціску паказвае на тое, што фатаграфія была зробленая з дапамогай шырокавугольнага аб'ектыва, і нават пры гэтым фатограф стварыў уражлівы панарамны выгляд.  Што гэта гаворыць пра фатаграфію?  Ці ўплывае гэта на вашы пачуцці ў адносінах да гэтага віду? 

Hubbard Glacier and surrounding mountains Alaska
Дон Астэрхоф 

Аналізуючы сродкі, таксама ўлічвайце, дзе і як прадстаўленая фатаграфія.  Адна і тая ж фатаграфія можа быць інтэрпрэтаваная па-рознаму ў залежнасці ад таго, вісіць яна ў галерэі, надрукаваная ў часопісе або адлюстроўваецца на асабістым вэб-сайце.  Як бы вы прачыталі фатаграфію вышэй, калі яе выкарыстоўвалі для банэра ў часопісе падарожжаў або ў матэрыялах, якія прапагандуюць экалагічную дасведчанасць?  А калі фатаграфія будзе надрукаваная на палатне шырынёй у 2 метры, будзе апраўленая і вісець у мастацкай галерэі? 

Кантэкст: якія былі абставіны, у якіх была зробленая фатаграфія?

Каб зразумець кантэкст, трэба прыняць да ўвагі ўзаемазвязаныя ўмовы, у якіх была зробленая фатаграфія, і тое, дзе яна выстаўленая. Гэта ўключае культуру, у якой была зробленая фатаграфія; напрыклад, час, сацыяльныя перакананні і культурныя практыкі, якія прывялі б да гэтага вобразу і паўплывалі б на фатографа.  Нацюрморт з багатым наборам морапрадуктаў, трапічнай садавіны і крышталя можа дэманстраваць тэкстуру, гульню святла і тонаў, але калі фатаграфія была зробленая ў канцы 1800-х гадоў, калі морапрадукты, трапічная садавіна і крышталь былі незвычайна дарагімі і іх цяжка было знайсці, фатаграфія будзе казаць пра багацце.  Што калі тая ж фатаграфія была зробленая падчас харчовага крызісу: як гэта зменіць вашу інтэрпрэтацыю? 

Наступны фотаздымак можа быць прачытаны па-рознаму ў залежнасці ад таго, дзе ен быў зроблены.  Фотаздымак раскажа адну гісторыю, калі ен будзе знаходзіцца ў зале чакання бальніцы, і іншую, калі будзе вісець на транзітным прыпынку.  Што калі фатаграфія была зробленая ў парку ці ў ажыўленым цягніку?  Як змяняецца гісторыя, калі выказаць здагадку, што чалавек у квітнеючым адзенні з'яўляецца сваяком, сябрам або незнаёмцам? 

Boy stretched out on a mans lap
Дон Астэрхоф 

Улічваць кантэкст трэба старанна і падрабязна, калі справа ідзе пра чытанне фотаздымкаў, на якіх намаляваны канфлікт.  Фатаграфіі журналіста з групы, якая ўдзельнічае ў канфлікце, будуць мець погляд, адрозны ад фатаграфій, зробленых вонкавым назіральнікам або мясцовым журналістам.  Сапраўды гэтак жа фатаграфіі, зробленыя таемна, хутчэй за ўсё, распавядуць гісторыю, якая будзе адрознівацца ад прадстаўленай прэс-корпусам. Таксама варта падумаць пра тое, хто якія фатаграфіі публікуе і хто каго фатаграфуе.  Фотаздымкі, апублікаваныя ў ходзе паўстанняў падчас Арабскай вясны, былі зробленыя як замежнымі, так і мясцовымі фатографамі.  Якім чынам культура фатографа паўплывае на ваша чытанне фатаграфіі? 

Цім Хэтэрынгтан, брытанскі баявы фотажурналіст, вядомы сваімі спробамі выказаць, як кантэкст канфлікту фармуе баявую фатаграфію і як баявы фотаздымак фармуе канфлікт.  Хэтэрынгтан назваў гэта «пятлёй зваротнай сувязі»: навіны, фільмы і фатаграфіі аб вайне ўплываюць на маладых людзей, якія затым прайграваюць гэтыя вобразы, калі самі аказваюцца ў канфлікце. Фатаграфіі канфлікту фармуюць навіны, фільмы і фатаграфіі аб вайне. І гэтак далей.

Кантэкст таксама ўключае намеры фатографа, які рабіў здымак.  Не адзiн намер уплывае на сэнс фатаграфіі, але, безумоўна, ен ўносіць сваю лепту.  На працу фатографа таксама могуць уплываць рэчы, якія не залежаць ад яго намераў і свядомай увагі.  Рычард Аведан хацеў прадставіць свежы погляд на амерыканскі захад, калі ён рабіў фотаздымкі для сваёй калекцыі «На амерыканскім Захадзе». Аднак фатаграфіі Аведана пра цяжкасці і пакуты працоўнага класа на Захадзе падвергліся крытыцы як эксплуататарскiя, паколькі сцвярджалася, што погляд Аведана быў несвядома скажоны яго поспехам як камерцыйнага фатографа з Усходу. Ці паўплывае крытыка на тое, як вы будзеце чытаць яго калекцыю?  Аведан перанёс цяжкую хваробу, перш чым пачаць свой праект на амерыканскім Захадзе.  Цi зменіць гэта чытанне вамі яго фатаграфій?  Што калі, як сцвярджалася, Аведон перапрануў некаторых людзей, каб сфатаграфаваць іх у тым выглядзе, у якім яны ніколі не былі?

Фатографы часта фатаграфуюць больш, чым ім вядома. -  Майнар Уайт 

Гісторыя фатаграфіі таксама фарміруецца чалавекам, якi разглядае фатаграфію.  Мы чытаем выявы з пункту гледжання нашых уласных светапоглядаў і каштоўнасцяў.  Візуальныя гісторыі зачароўваюць мяне, таму дакументальная фатаграфія ўражвае мяне больш, чым абстрактная.  Сапраўды гэтак жа, хутчэй за ўсё, маё ўспрыманне фотаздымкаў канфлікту ва Украіне будзе адрознівацца ад успрымання саміх украінцаў.  Гэта не кажа пра тое, што чыйсцi пункт гледжання важнейшы за  іншыя, або што погляд фатографа - адзіна правільны.  Эдвард Уэстан негатыўна адгукаўся пра тых, хто спрабаваў укласці сэксуальны сэнс у яго фатаграфіі зялёных перцаў. Уэстан паўтараў, што прадмет на фатаграфіі не з'яўляецца нічым большым.  Той факт, што многія ўсё роўна ўгледзелі сэксуальныя намеры ў перцах Уэстана, кажа не толькі пра саму фатаграфію, але і пра гледачоў.  Але калі Уэстан не ўкладваў у свае перцы сэксуальнага сэнсу, ці значыць гэта, што гледачы, якія ўбачылі яго, няправыя?  Уся справа ў тым, ці падтрымлівае сама фатаграфія сэксуальны кантэкст, які бачыць глядач.

Непрыемна і стомна ўсведамляць, што на маю працу павесілі ярлык тыя, хто самі, як відаць, знаходзяцца ў ненармальным і фрустраваным стане: сэксуальна незапатрабаваныя людзі вырыгаюць няўмесныя газы ад непераваранага фрайдысцкага закісання - Эдвард Уэстан 

Змест: якую гісторыю распавядае фатаграфія?

Улічваючы разам прадмет, форму, сродкі і кантэкст фатаграфіі, мы можам зрабіць некаторыя высновы пра яе змест. Вывучаючы фатаграфіі, мы можам выказаць словамі іх візуальную мову.  Часцяком сэнс фатаграфіі прыходзіць да нас інтуітыўна, але, дадаўшы трохі часу на чытанне фатаграфіі, мы зразумеем больш пра яе і пра тое, што выказвае сам здымак і фатограф, які яго зрабіў.  Нарэшце, навучыўшыся чытаць фатаграфіі, мы зразумеем, як лепш фатаграфаваць.  Разуменне візуальнай мовы важна не толькі пры чытанні фатаграфіі, але і пры здымцы. 

Не ва ўсіх фатаграфій глыбокі сэнс, і не заўсёды мы можам разгледзець нюансы на здымку.  Эдвард Уэстан казаў, што ён фатаграфуе прадметы дзеля іх саміх.  Майнар Уайт спрачаўся, што можна фатаграфаваць прадмет дзеля прадмета, але можна і рабіць гэта з больш глыбокім сэнсам. А Альфрэд Штыглiц верыў, што мы фатаграфуем прадметы, каб выклікаць эмацыйную рэакцыю.  Незалежна ад таго, што мае на ўвазе фатограф ці што бачыць глядач, відавочна адно: ўмеючы разумець візуальную мова, вы набудзеце больш багаты вопыт пры здымцы і разгледжванні фатаграфій. 

Паэксперыментуйце з чытаннем фатаграфіі, каментуючы наступны здымак. 

Woman standing on a car to photograph the landscape
Размары Гiйя (1954). Library and Archives Canada, e011161195.
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Looking for something to help kick start your next project?
Envato Market has a range of items for sale to help get you started.